یکی از اصلی ترین منابع درآمدی دولت، درآمدهای مالیاتی می باشد. در بند ۱۷ سیاست های کلی اقتصاد مقاومتی نیز ذکر شده است که باید دولت نظام درآمدی خود را با افزایش سهم درآمدهای مالیاتی اصلاح کند.

یکی از اصلی ترین منابع درآمدی دولت، درآمدهای مالیاتی می باشد. در بند ۱۷ سیاست های کلی اقتصاد مقاومتی نیز ذکر شده است که باید دولت نظام درآمدی خود را با افزایش سهم درآمدهای مالیاتی اصلاح کند. بنابراین همه نهادهای مربوطه باید تمام توان خود را بکارگیرند تا این بند از سیاست های کلی اقتصاد مقاومتی به درستی اجرا شود.

برای اجرای درست این بند نیز نیاز است تا درآمدهای مالیاتی را افزایش دهیم اما یکی از مواردی که از افزایش درآمدهای مالیاتی جلوگیری می کند وجود فرارهای مالیاتی است. برای جلوگیری از فرارهای مالیاتی باید راه های این گونه فرارها را شناسایی و سد نمود.

اجتناب از پرداخت مالیات دو پدیده ای هستند که احتمالا قدمت آنها به خود پدیده مالیات ستانی بر می گردد. هر زمان و مکانی که حاکمان تصمیم به وضع مالیات گرفته اند، برخی افراد وبنگاهها نیز به دنبال فرار و یا اجتناب از پرداخت آن بوده اند.
فرار مالیاتی در حالت کلی اشاره به انجام اقدامات غیرقانونی از قبیل حساب سازی، عدم ارائه دفاتر رسمی، انجام فعالیتهای اقتصادی زیرزمینی و… به منظور فرار از پرداخت مالیات دارد. برخی از دلایل فرار مالیاتی عبارتند از: هنجارها و کنش های اجتماعی ، عدم گسترش فرهنگ مالیاتی در جامعه، عدم مبادله اطلاعات کامل، نبود سیستم نظارت و پیگیری در اخذ مالیات، عدم استقبال از خود اظهاری، ضعیف بودن ضمانتهای اجرایی،وصول مالیات، مشکلات مربوط به تشخیص علی الراس مالیات، قوانین پیچیده و متعدد، عدم شناسایی مودیان و مستند نبودن میزان درآمد آنها، وجود معافیتهای وسیع و متنوع. فرار مالیاتی منابع مالی دولت را کاهش می دهد. درنتیجه، دولت با کمبود بودجه مواجه خواهد شد، در این صورت وظایف ومسئولیت هایی خرد وکلان از دولت انتظار می‏رود در حالی که منابع لازم برای عمل به آنها وجود ندارد.


از طرفی، تمایز مفهومی بین فرار مالیاتی و اجتناب از پرداخت مالیات به قانونی یا غیرقانونی بودن رفتار مودیان مربوط می شود . اجتناب از پرداخت مالیات پدیده ای است که احتمالا قدمت آن به خود پدیده مالیات ستانی بر می گردد. هر زمان و مکانی که حاکمان تصمیم به وضع مالیات گرفته اند، برخی افراد وبنگاهها نیز به دنبال فرار و یا اجتناب از پرداخت آن بوده اند. بنابراین، فرار مالیاتی یک نوع تخلف از قانون است.


وقتی که یک مودی مالیاتی از ارائه گزارش درست در مورد درآمدهای حاصل از کار یا سرمایه خود که مشمول پرداخت مالیات می شود ، امتناع می کند، یک نوع عمل غیر رسمی انجام می دهد که او را از چشم مقامات دولتی و مالیاتی کشور دور نگه می دارد. اما در اجتناب از مالیات، فرد نگران نیست که عمل او افشا شود.

اجتناب از مالیات، از خلاهای قانونی در قانون مالیات ها نشات می گیرد. در اینجا فرد به منظور کاهش قابلیت پرداخت مالیات، خود دنبال راه های گریز می گردد. مثلا درآمدهای نیروی کار را در قالب درآمد سرمایه نشان می دهد که از نرخ پایین تری برای مالیات برخوردارند. در اجتناب از مالیات، مودی مالیاتی دلیلی ندارد نگران احتمال افشا شدن باشد، چرا که او الزاما تمامی مبادلات خود را با جزئیات آن البته به شکل غیر واقعی، ثبت می کند.
پیامدها و آثار فرار مالیاتی بسیار وسیع است.فرار مالیاتی منابع دولت را کاهش می دهد. در نتیجه، دولت در تخصیص سرمایه گذاری های لازم، با کمبود مواجه خواهد شد.وظایف ومسئولیت های کلانی از دولت انتظار می رود در حالی که منابع لازم برای عمل به آنها وجود ندارد.غالب این مسئولیت ها یا برای بخش خصوصی جذابیت سرمایه گذاری ندارد یا اینکه ظرفیت‏ها وپتانسیل های لازم برای عمل به آن را ندارند. تامین امنیت وحفظ یکپارچگی کشور،توسعه آموزش عمومی وتامین امکانات و فراهم نمودن تسهیلات لازم، گسترش ورزش همگانی وتقویت ورزش قهرمانی، توسعه بهداشت و افزایش سطح سلامت شهروندان، گسترش و نگهداری راههای ارتباطی، تامین انرژی وسرمایه گذاری در انرژی های جایگزین از جمله این موارد هستند.خلاء وکاستی در هر یک از این حوزه ها می تواند آثار و پیامدهای عمیقی بر جامعه داشته باشد.


ارتقاء خدمات مالیاتی به مودیان و ارتقاء عدالت مالیاتی از طریق بهبود تشخیص و رسیدگی مالیاتی در افزایش رضایتمندی مودیان مالیاتی و بهبود تمکین مودیان و در نتیجه کاهش انگیزه فرار مالیاتی بسیار اهمیت داردکه این مهم با اصلاح قانون مالیات های مستقیم در سال ۱۳۹۴ و همچنین اصلاحیه قانون مالیات بر ارزش افزوده آغاز گردیده است. از دیگر اموری که در کاهش این فرارها حائز اهمیت بوده و می توان به آن اشاره کرد عبارتند از: تنقیح قوانین و مقررات مالیاتی، مقررات زدایی، اطلاع رسانی، آموزش مودیان، ایجاد شفافیت و کاهش پیچیدگی قوانین است.