سرخ‌پوستان آمریکا یک ضرب‌المثل قدیمی دارند با این مضمون که«وقتی دیدید اسب‌تان مرده، پیاده شوید »شاید گمان کنید که این ضرب‌المثل بیان بدیهیات است، با این وجود، کافیست کمی به نحوه مدیریت خودمان یا شرکت‌ها و سازمان‌ها و بنگاههای اقتصادی اطراف خود نگاه کنیم .متاسفانه اسب بسیاری از شرکت‌ها و سازمان‌ها مرده است!به عبارتی تصمیم گیران کشورمان باید بدانند با توجه به شرایط  تحریمی چند سال اخیر؛ شرکت های خصوصی عملا ورشکسته هستند.

محمدرضا آذین

درآمد نیوز – سرخ‌پوستان آمریکا یک ضرب‌المثل قدیمی دارند با این مضمون که «وقتی دیدید اسب‌تان مرده، پیاده شوید »شاید گمان کنید که این ضرب‌المثل بیان بدیهیات است، با این وجود، کافیست کمی به نحوه مدیریت خودمان یا شرکت‌ها و سازمان‌ها و بنگاههای اقتصادی اطراف خود نگاه کنیم .متاسفانه اسب بسیاری از شرکت‌ها و سازمان‌ها مرده است!به عبارتی تصمیم گیران کشورمان باید بدانند با توجه به شرایط  تحریمی چند سال اخیر؛ شرکت های خصوصی عملا ورشکسته هستند.

افزایش ۶۲ درصدی مالیات در بودجه ۱۴۰۱ یکی از خطرناک ترین تصمیمات دولت سیزدهم در حوزه اقتصادی و معیشتی، آن هم در شرایط بحرانی کنونی کشور است. در دنیای امروز هیچ کشوری به اندازه ایران اقدام به افزایش ۶۲ درصدی مالیات در بودجه خود نکرده است، آن هم افزایش مالیات بر « دارایی های مردم و اشخاص حقوقی ». واقعیت آن است که مالیات متعلق به دوران رونق اقتصادی است. در  لایحه بودجه  بیشترین افزایش درآمدی در بودجه ۱۴۰۱ در حوزه مالیات‌ها مربوط به مالیات بر اشخاص حقوقی است که معادل ۱۲۶ درصد برآورد می‌شود.

 درصورتیکه فرار مالیاتی در سطح کشور بسیار بالاست. سازمان امورمالیاتی بجای فشار بر بخش ورشکسته و وصول دو برابری مالیات از مودیان قابل اعتماد را بردارد و اقدام به شناسایی بخش های که فرار مالیاتی دارند نماید. «ماهی‌‎های کوچک را باید رها کنیم تا به ماهی‌های بزرگ‌تر برسیم» مودیان بزرگی که سال‌هاست فرار مالیاتی داشتند شناسایی و مجبور به پرداخت کنیم قطعا منطقی تر است تا اینکه فشار را بر بخش های بیاوریم که با توجه به شرایط کرونایی و افزون بر آن شرایط تحریمی که موجب کند شدن این بخش ها شده است.

چون زمانی که مردم در مضیقه اقتصادی هستند و به واسطه سیاست‌های فشار حداکثری و تحریم های آمریکا در بحران و فشار به سر می برند افزایش وصول مالیات  مردم چه معنایی می دهد؟ که مالیات بر درآمد معنا پیدا کند، آن هم در شرایط رکود اقتصادی. دولت با شعارهای پرطمطراق، نه تنها رونقی در اقتصاد برای امسال و سال بعد ایجاد نکرده، بلکه مدام بر تورم و رکود اقتصادی دامن زده است.

مبارزه با فرار مالیاتی یکی از اولویت‌های نظام مالیاتی کشور باید باشد که سال‌هاست درباره آن صحبت می‌شود؛ اما برای آن قدمی برداشته نمی‌شود. با توجه به کاهش درآمدهای نفتی کشور و سوق یافتن فشار درآمدی دولت بر کفه مالیات، کارشناسان و فعالان اقتصادی معتقدند دیگر راهی جز مقابله با فرارهای مالیاتی نداریم و باید به سراغ مودیانی برویم که سال‌های به هر دلیل از پرداخت مالیات فرار کرده‌اند.

برای مقابله با فرار مالیاتی منابع سازمان مالیاتی را برای مودیان موجود که سال‌هاست مورد رسیدگی قرار گرفته‌اند و تا حدی قابل اعتماد هستند محدود کنیم و با اجرای ماده ۹۷ که مجوز این کار را می‌دهد، تمام پرونده‌های مالیاتی را رسیدگی نکنیم و بر اساس ریسک و سایر معیارهای موجود تنها ۳۰ درصد پرونده‌ها را رسیدگی شوند و منابع خود را آزاد گذاشته و به سراغ فرارهای مالیاتی برویم.

تصمیم سازان بودجه ای باید تمرکز بیشتری در تصمیمات خود داشته باشند چنانچه افزایش ۱۲۶ درصدی مالیات بر اشخاص حقوقی را پوشش دهند و شاید تنها ۳۰ درصد از این افزایش را تامین کنند. در واقع به نظر می‌رسد مالیات اشخاص حقوقی تا حدی غیرواقعی پیش‌بینی شده است.

در یک کلام با این تصمیمات بودجه ای برای وصول مالیات در شرایطی که بخش خصوصی از رونق افتاده است، هزینه اسب مرده را دهها برابر کردن است. چون بدیهیات را نمی بینند یا نمی پذیرند یا فکر می کنند وضعیت موجود را حفظ کرده اند!

در اقتصاد رفتاری تحت عنوان خطای هزینه هدر رفته یا خطای هزینه از دست رفته Sunk cost fallacy به گوشه ای از موضوعات اینچنینی پرداخته می شود. یادآوری می‌کنم ضرب المثل زیبای خودمان را فراموش نکنیم که می گوید: « جلو ضرر را هر موقع بگیریم سود کرده ایم».

 کارشناس ارشد مالی