به گزارش درآمد نیوز بهتر است به‌جای بهره‌گیری از طرح‌های پوپولیستی به اصلاح ساختار‌های غلط بپردازیم و مشکلات را به صورت ریشه‌ای برطرف کنیم.

در روز‌هایی که موضوع بازسازی خسارات ناشی از جنگ و نحوه تأمین منابع مالی آن در کانون بحث‌های اقتصادی قرار گرفته، دیدگاه‌های متفاوتی درباره شیوه‌های تأمین این هزینه‌ها و نقش نهاد‌های مختلف در این فرآیند مطرح است. در همین زمینه، مهدی پازوکی، اقتصاددان، در گفت‌و‌گو با خبرنگار ایبنا به بررسی الزامات سیاستی و نهادی در مسیر بازسازی و مدیریت منابع پرداخته است.

پازوکی با اشاره به ضرورت بازنگری در شیوه تأمین منابع بازسازی خسارات ناشی از جنگ، معتقد است در شرایط فعلی نباید فشار جدیدی به شبکه بانکی وارد شود و هرگونه اعطای وام یا منابع جدید به نهاد‌هایی مانند بنیاد مستضعفان، ستاد اجرایی فرمان امام، بنیاد برکت و حتی سازمان اوقاف غیرمنطقی است، چرا که این نهاد‌ها نه تنها باید هزینه‌های خود را از محل درآمد‌ها و دارایی‌های نجومی خود تأمین کنند، بلکه باید بخشی از بار بازسازی پس از جنگ را نیز بر عهده گرفته و فشار فعلی را از دوش دولت و شبکه بانکی کاهش دهند.

او با اشاره به نمونه‌ای از این اموال گفت: بنیاد مستضعفان ساختمانی بزرگ در خیابان میرداماد دارد که ارزش اجاره ماهانه آن بالغ بر هزار میلیارد تومان برآورد می‌شود، اما سال‌هاست بلااستفاده مانده است. چنین دارایی‌هایی باید در مسیر «مولدسازی» قرار گیرند؛ البته مولدسازی به معنای فروش گسترده املاک نیست، بلکه املاک و دارایی‌های غیرضروری باید به سرمایه‌گذاری مولد در اقتصاد تبدیل شوند.

او همچنین نسبت به افزایش فشار نهاد‌های عمومی غیردولتی بر شبکه بانکی هشدار داد و گفت: بسیاری از این نهاد‌ها بدهی‌های معوق بانکی دارند و افزایش استقراض آنها می‌تواند به رشد نقدینگی منجر شود. به اعتقاد وی، انضباط پولی در شبکه بانکی و انضباط مالی در بودجه دولت باید به‌طور جدی اجرا شود.

پازوکی با اشاره به دارایی‌های بانک‌ها نیز افزود: بانک ملی ایران مالک شرکت‌های بزرگی است که باید واگذار شوند تا بخشی از نقدینگی جمع‌آوری شود. او همچنین به بانک آینده، که در بانک ملی ادغام شده، اشاره کرد و گفت این بانک نیز باید دارایی‌های خود را حتی با قیمت کمتر به بخش خصوصی واگذار کند، چراکه این اقدام به نفع اقتصاد ملی خواهد بود.

وی همچنین با اشاره به طرح‌هایی مانند طرح یسنا، حمایت از مادران و طرح «مادران امید» گفت: این سیاست‌ها هزینه‌زا هستند و اثر محسوسی بر افزایش جمعیت ندارند. به گفته وی، «هیچ‌کس صرفاً به دلیل این مشوق‌ها تصمیم به فرزندآوری نمی‌گیرد.»

پازوکی در ادامه، دخالت مستقیم دولت در بازسازی بخش خصوصی را رویکرد مناسبی ندانست و گفت: دولت باید بیشتر از طریق سیاست‌گذاری، ارائه تسهیلات و حمایت‌های هدفمند عمل کند. به اعتقاد او، کاهش یا صفر شدن تعرفه واردات فولاد و مواد اولیه می‌تواند به حفظ تولید و اشتغال در صنایعی مانند خودروسازی کمک کند. او تأکید کرد واحد‌های صنعتی آسیب‌دیده باید از طریق کاهش مالیات، تسهیلات بانکی و سیاست‌های حمایتی تشویق به بازسازی شوند.

این اقتصاددان همچنین خواستار بازنگری جدی در بودجه عمرانی سال ۱۴۰۵ شد و گفت: با توجه به محدودیت منابع، دولت باید اولویت را به بازسازی مدارس، دانشگاه‌ها و مؤسسات تحقیقاتی آسیب‌دیده اختصاص دهد و از توسعه پروژه‌های جدید جلوگیری کند. او حتی پیشنهاد داد روند گسترش دانشگاه‌ها متوقف شود و پروژه‌های نیمه‌تمام به سمت بازسازی خسارات ناشی از جنگ هدایت شوند.

پازوکی در بخش دیگری از سخنان خود، به وضعیت دانشگاه پیام نور اشاره کرد و گفت: در شرایطی که کشور با حجم بالای فارغ‌التحصیلان بیکار مواجه است، ادامه توسعه این دانشگاه توجیهی ندارد. به گفته وی، بیش از ۲۵۰ واحد دانشگاه پیام نور در ۳۱ استان کشور فعال است و می‌توان با ادغام این واحد‌ها در دانشگاه‌های دولتی مراکز استان، منابع قابل توجهی آزاد کرد.

پازوکی همچنین برخی سیاست‌های حمایتی را «پوپولیستی» توصیف کرد. در حالی که وی اصل اختصاص کالابرگ به خانوار‌ها را امری پسندیده دانست، نسبت به اثرات معکوس افزایش کارشناسی نشده مبلغ آن اظهار نگرانی کرد. وی همچنین با اشاره به طرح‌هایی مانند طرح یسنا، حمایت از مادران و طرح «مادران امید» گفت: این سیاست‌ها هزینه‌زا هستند و اثر محسوسی بر افزایش جمعیت ندارند. به گفته وی، «هیچ‌کس صرفاً به دلیل این مشوق‌ها تصمیم به فرزندآوری نمی‌گیرد.»

او در ادامه، از رایگان شدن متروی تهران نیز انتقاد کرد و گفت در شرایطی که برخی واحد‌های آسیب‌دیده هنوز بازسازی نشده‌اند، رایگان کردن مترو اقدامی پوپولیستی است. وی تأکید کرد: متروی تهران روزانه میلیارد‌ها تومان درآمد دارد و اگر شهرداری منابع کافی در اختیار دارد، بهتر است آن را صرف بازسازی خسارات و خدمات ضروری کند.

این اقتصاددان همچنین از طرح مجلس برای بازگشت بازنشستگان به کار انتقاد کرد و گفت: در شرایطی که برآورد‌های کارشناسی نشان می‌دهد بودجه سال ۱۴۰۵ با کسری بیش از ۵۰۰ هزار میلیارد تومانی مواجه خواهد شد، اجرای چنین طرح‌هایی ضمن تحمیل هزینه‌های اضافی بر دولت، آفات بسیاری به همراه خواهد داشت. به گفته وی بکارگیری مجدد بازنشستگان در شرایطی که جوانان کارآمد کشور با مشکل اشتغال مواجه‌اند امری غیرمنطقی و نامعقول است.

وی در پایان تاکید کرد: بهتر است به‌جای بهره‌گیری از چنین طرح‌هایی به اصلاح ساختار‌های غلط بپردازیم و مشکلات را به صورت ریشه‌ای برطرف کنیم.