درآمد نیوز – دکتر محمدرضا ناری ابیانه، مبادله پایاپای به صورت تبادل کالا با کالا بدون استفاده از پول یا شبه پول که معمولا شامل دو طرف است و طرفین رابطه ای پایاپایی دارند، تعریف می شود. ولی ممکن است طرفین بیشتر از دو نفر باشند و رابطه نیز پایاپای نباشد.

در حالت کلی قراردادهای تهاتر به چند دسته شامل تهاتر تک مرحله ای و تهاتر چند مرحله ای یا تکراری تقسیم می شوند. در تهاتر یک مرحله ای قرارداد طی یک مرحله اجرا می شود ولی امکان اینکه قرارداد طی فرایند چند قسمتی صورت گیرد نیز وجود دارد. در تهاتر چند مرحله ای طرفین متناوبا فرایند قبل را تکرار می کنند و هر بار سبد جدید از کالاها یا با تغییرات جزئی در سبد کالاها، تهاتر صورت می گیرد.

ولی عموما کالاهای تهاتری پیشین در نظر گرفته نمی شود. مطابق نظریه کمیسیون تجارت بین المللی ایالات متحده امریکا، کلیه معاملات تجارت متقابل به پنج دسته تقسیم می شوند:

– معاوضه

– خرید متقابل

– بیع متقابل

– افست

قراردادهای واگذاری

 در گزارشی که توسط سازمان همکاری اقتصادی و توسعه منتشر شده است، تجارت متقابل به دو دسته کلی تقسیم شده است

–  معاملات جبرانی تجاری که شامل معاملات تهاتری و خرید متقابل است.

– معاملات جبرانی صنعتی که شامل بیع متقابل و قراردادهای اصلی است

تعهدات اضافی

چنانچه صادر کننده طبق قرارداد ملزم شود تا علاوه بر تعهدات متعارف، تعهدات اضافی دیگری را به نفع وارد کننده تقبل کند، تجارت متقابل شکل می گیرد. تعهدات اضافی ممکن است این موارد را شامل شود:

– خرید متقابل کالا و خدمات از وارد کننده

– انتقال فن آوری و دانش فنی به وارد کننده

– کمک به وارد کننده در بازاریابی کالاهای تولیدی وارد کننده

– پیدا کردن مشتری برای کالاها و خدمات وارد کننده

– سرمایه گذاری در کشور وارد کننده

– تولید بعضی از کالاها در کشور وارد کننده

– مشارکت با وارد کننده در تولید بعضی از کالاها و خدمات

– همکاری تحقیقاتی با وارد کننده