برای ورود به بازار فارکس (Forex) تنها داشتن سرمایه کافی نیست و باید زبان این بازار را هم بلد باشید. اصطلاحاتی مانند جفت‌ارز، پیپ، لات، اسپرد، اهرم، مارجین، پوزیشن و حد ضرر از مفاهیمی هستند که تقریباً در تمام دوره‌های آموزش فارکس با آن‌ها مواجه می‌شوید.

آشنایی با این اصطلاحات به شما کمک می‌کند بتوانید بازار را تحلیل، نقاط ورود به معامله را پیدا کنید و با آگاهی بیشتری درباره ریسک و سرمایه خود تصمیم بگیرید. در ادامه با مهم‌ترین اصطلاحات بازار فارکس و کاربرد هرکدام آشنا می‌شوید.

مهم‌ترین اصطلاحات بازار فارکس که باید قبل از ورود بشناسید

فارکس چیست؟
چرا شناخت اصطلاحات فارکس قبل از معامله اهمیت دارد؟

وقتی می‌خواهید برای اولین بار وارد یک فروشگاه لوازم ساختمانی شوید و قصد خرید چند محصول را دارید، اول باید اسم آنها را بلد باشید تا از فروشنده راهنمایی‌های لازم را بگیرید. این ساده‌ترین مثال برای ضرورت یادگیری اصطلاحات فارکس است. هر کس که بخواهد دارایی خودش را به این بازار مالی ببرد، اول باید با مفاهیم پایه مانند جفت‌ارز، پیپ، لات، اسپرد، مارجین، اهرم، پوزیشن، حمایت و مقاومت آشنا باشد. چون دانستن این مفاهیم اشتباهات اولیه را کاهش می‌دهد و درک بهتری از تحلیل‌های بازار و مطالب آموزشی در اختیارتان قرار می‌دهد.

فکر کنید بابت شرکت در یک دوره آموزشی مثل آکادمی فارکس ایرانیان پول پرداخت کرده‌اید، برای یادگیری بهتر آموزش‌ها باید حتما مفاهیم و اصطلاحات را بلد باشید.
مهم‌ترین اصطلاحات پایه بازار فارکس

قبل از اینکه وارد توضیح مهم‌ترین اصطلاحات این بازار شویم، ابتدا لازم است در مورد اینکه فارکس چیست، صحبت کنیم. بازار تبادل ارزهای خارجی با نام فارکس (Forex) شناخته می‌شود که بزرگترین و نقدشونده‌ترین بازار مالی جهان است. در واقع Forex مخفف Foreign Exchange به معنای “بازار تبادل ارزهای خارجی” است که در آن ارزهای مختلف مانند دلار آمریکا، یورو، پوند و ین در برابر یکدیگر معامله می‌شوند. برای مثال در جفت ارز EUR/USD، معامله‌گر روی افزایش یا کاهش ارزش یورو در برابر دلار انجام می‌شود.

حالا بیایید به بررسی و توضیح رایج‌ترین اصطلاحاتی که در این بازار وجود دارد، بپردازیم.
مفاهیم پایه بازار فارکس

این مفاهیم و اصطلاحات اساسی‌ترین مفاهیمی هستند که باید در بازار فارکس با آنها آشنایی داشته باشید. در ادامه این مفاهیم را تعریف کرده‌ایم.
جفت‌ارز (Currency Pair)

به محض اینکه وارد فارکس می‌شوید، اولین اصطلاحی که به گوشتان می‌خورد، جفت ارز است که به نمایش یا مظنه دو ارز در برابر یکدیگر گفته می‌شود. در یک جفت‌ارز، ارز اول ارز پایه (Base Currency) و ارز دوم، که مبنای مقایسه قرار می‌گیرد، ارز مظنه (Quote Currency) است. جفت‌ارز می‌گوید برای خرید یک واحد از ارز پایه، چه مقدار از ارز مظنه نیاز دارید. برای مثال، EUR/USD یک جفت‌ارز است که در آن یورو (EUR) ارز پایه و دلار آمریکا (USD) ارز مظنه محسوب می‌شود.
ارز پایه / ارز مظنه (Base Currency / Quote Currency)

ارز پایه، اولین ارزی است که در یک جفت‌ارز نوشته می‌شود. ارزی که ارزش آن سنجش می‌شود، ارز پایه است و ارز دوم، ارز مظنه نام دارد. برای مثال، در جفت‌ارز GBP/USD، پوند انگلیس (GBP) ارز پایه و دلار آمریکا (USD) ارز مظنه است.
نرخ تبدیل (Exchange Rate)

نرخ تبدیل، ارزش یک ارز در زمان تبدیل آن به ارز دیگر را مشخص می‌کند. نرخ‌های تبدیل به طور دائم تحت تأثیر عرضه و تقاضای بازار تغییر می‌کنند و عواملی مانند عملکرد اقتصادی و ثبات سیاسی یک کشور نیز روی آن‌ها تاثیر می‌گذارند.
بروکر فارکس (Forex Broker)

بروکر یا کارگزار فارکس شرکتی است که زیرساخت و دسترسی لازم برای ارسال و اجرای معاملات را برای معامله‌گران فراهم می‌کند و بسته به مدل فعالیت خود، می‌تواند سفارش‌ها را به تأمین‌کنندگان نقدینگی یا بازار مربوطه منتقل کند. این پلتفرم معاملاتی، وظیفه اجرای سفارش‌های خرید و فروش را برعهده دارد.
قیمت خرید و فروش (Bid/Ask Price)

Bid قیمتی است که بروکر یا بازار در آن حاضر است ارز پایه را از معامله‌گر بخرد و Ask قیمتی است که بروکر یا بازار در آن حاضر است ارز پایه را به معامله‌گر بفروشد. به اختلاف بین قیمت Ask و Bid، اسپرد (Spread) می‌گویند.
مفاهیم حجم و ریسک (لات، پیپ، مارجین، لوریج)

این مفاهیم به میزان ریسک و حجم معاملات مربوط می‌شود که در ادامه به معرفی هر کدام از این اصطلاحات پرکاربرد پرداخته‌ایم.
اهرم (Leverage)

لوریج یا اهرم به استفاده از سرمایه قرض‌گرفته‌شده برای افزایش حجم معامله گفته می‌شود. یعنی تریدرها می‌توانند با استفاده از یک مبلغ کمتر، سرمایه بزرگتر خود را کنترل کنند و قدرت خرید یا حجم معامله خود را افزایش دهند. اهرم باعث افزایش سود می‌شود، اما به همان اندازه ریسک معامله را هم بالا می‌برد.
پیپ (Pip)

Pip مخفف Price Interest Point و واحد استاندارد اندازه‌گیری تغییر قیمت در فارکس است. در بیشتر جفت‌ارزها، یک پیپ معادل تغییر رقم چهارم اعشار و در جفت‌ارزهای مرتبط با ین ژاپن، رقم دوم اعشارّ معیار محاسبه پیپ است.
لات (Lot)

لات یک واحد استاندارد برای اندازه‌گیری مقدار یک ابزار مالی قابل معامله است. اندازه لات به بازار و دارایی مورد معامله بستگی دارد و هر لات هم نشان‌دهنده تعداد مشخصی از واحدهای یک دارایی است. انواع لات عبارتند از:

لات استاندارد = 100.000 واحد از ارز پایه
مینی لات = 10.000 واحد
میکرو لات = 1.000 واحد
نانو لات = 100 واحد

مدیریت ریسک (Risk Management)

مدیریت ریسک در FX یک اصطلاح بسیار مهم است و به فرآیند شناسایی، ارزیابی و کنترل یا کاهش ریسک‌های احتمالی اشاره دارد که می‌توانند بر یک سرمایه‌گذاری یا معامله تأثیر منفی بگذارند. در واقع برای اینکه بتوانید با استرس کمتری معامله کنید، باید مهارت تحلیل و درک ریسک‌های احتمالی در شرایط مختلف را داشته باشید و بتوانید با کمک استراتژی‌های معاملاتی، احتمال ضرر خود را به حداقل برسانید.
کال مارجین (Margin Call)

مارجین یک مبلغ مشخص از موجودی حساب است که بروکر برای باز کردن و حفظ یک پوزیشن به ‌عنوان وجه تضمین در نظر می‌گیرد. مقدار مارجین موردنیاز به اندازه پوزیشن، قیمت دارایی و میزان اهرم بستگی دارد. حالا وقتی موجودی حساب معامله‌گر از سطح مارجین مورد نیاز کمتر شود، بروکر از او درخواست می‌کند موجودی خود را افزایش دهد که به آن “کال مارجین” می‌گویند.
لیکوئیدیشن / نقدسازی (Liquidation)

لیکوئید شدن در فارکس یعنی بروکر به دلیل زیان زیاد، معامله یا معاملات را به صورت اجباری می‌بندد. این اتفاق زمانی اتفاق می‌افتد که میزان موجودی و مارجین قابل استفاده برای حفظ معاملات، کافی نباشد. برای مثال اگر با اهرم بالا معامله کنید و بازار برخلاف پیش‌بینی شما حرکت کند، ممکن است ابتدا دچار مارجین کال و بعد لیکوئید شوید.

مفاهیم مرتبط با حجم و ریسک (لات، پیپ، مارجین، لوریج) در فارکس
مفاهیم مرتبط با حجم و ریسک در فارکس
اصطلاحات مربوط به سفارش‌ها

بخش دیگری از اصطلاحات و مفاهیم رایج در Forex شامل سفارشات است که در معامله کردن اهمیت دارند. در ادامه مهم‌ترین این اصطلاحات را بررسی کرده‌ایم.
پوزیشن (Position)

پوزیشن یا موقعیت در معاملات فارکس به مقدار مشخصی از یک ارز گفته می‌شود که معامله‌گر در اختیار دارد. این اصطلاح میزان مواجه شدن معامله‌گر با بازار را نشان می‌دهد و می‌تواند به صورت لانگ (خرید) یا شورت (فروش) باشد. اندازه و جهت پوزیشن هم به دیدگاه معامله‌گر نسبت به بازار و میزان ریسک‌پذیری او بستگی دارد.

در پوزیشن لانگ، معامله‌گر یک دارایی را با انتظار افزایش قیمت آن خریداری می‌کند و در صورت افزایش ارزش دارایی می‌تواند از این رشد سود ببرد. در پوزیشن شورت تریدر به دنبال کسب سود از کاهش قیمت دارایی است. در این حالت، او ابتدا دارایی خود را می‌فروشد و سپس در صورت کاهش قیمت، آن را با قیمت پایین‌تر می‌خرد. به این ترتیب، معامله‌گر می‌تواند از حرکت نزولی بازار سود به دست آورد.
باز و بسته کردن پوزیشن (Open / Close Position)

یکی دیگر از مفاهیم بنیادی در بازار فارکس باز و بسته کردن پوزیشن است. پوزیشن باز یعنی معامله‌ای که هنوز فعال است و بسته نشده است. در این حالت، معامله‌گر همچنان در معرض نوسانات بازار قرار دارد و ارزش پوزیشن می‌تواند تا زمان بسته‌شدن معامله تغییر کند.

در مقابل، پوزیشن بسته به معامله‌ای گفته می‌شود که به پایان رسیده است. یعنی معامله‌گر یک جفت‌ارز را خریده یا آن را فروخته و بعداً همان مقدار از همان جفت‌ارز را در جهت مخالف معامله کرده است تا پوزیشن را ببندد.

سفارش باز (Open Order)

سفارش باز یعنی زمانی که سفارش هنوز اجرا نشده است، سرمایه‌گذار به بروکر دستور می‌دهد تا یک دارایی را در قیمت مشخصی بخرد یا بفروشد. استفاده از سفارش‌های باز باعث می‌شود سرمایه‌گذاران دیگر مجبور نباشند به صورت لحظه‌ای بازار را زیر نظر بگیرند تا ببینند آیا قیمت در جهت موردنظر آنها حرکت کرده است یا خیر.

سفارش لیمیت (Limit Order)

سفارش لیمیت یعنی معامله‌گر تعیین می‌کند خرید یا فروش فقط در قیمت مشخص یا بهتر انجام شود. برای مثال می‌توانید سفارش خرید را پایین‌تر از قیمت فعلی قرار دهید تا اگر بازار به همان قیمت رسید، سفارش به طور خودکار اجرا شود.

سفارش استاپ (Stop Order)

تریدر در سفارش استاپ، زمانی که انتظار دارد قیمت به حرکت خود در همان جهت ادامه دهد، یک قیمت خرید بالاتر از قیمت فعلی بازار (یا یک قیمت فروش پایین‌تر از قیمت فعلی) تعیین می‌کند. این نوع سفارش در واقع نقطه مقابل سفارش لیمیت است که پیش‌تر در مورد آن صحبت کردیم.

برای مثال، فرض کنید جفت‌ارز EUR/USD در قیمت 1.34 معامله می‌شود و حالا می‌خواهید اگر قیمت به 1.35 رسید، وارد یک پوزیشن لانگ شوید و جفت‌ارز را بخرید. در این شرایط می‌توانید یک سفارش استاپ خرید در قیمت 1.35 قرار دهید.

سفارش حد سود (Take-Profit Order)

سفارش حد سود (Take-Profit یا T/P) دستوری است که معامله‌گر برای بستن خودکار معامله در یک قیمت مشخص و کسب سود تعیین می‌کند. زمانی که قیمت به سطح تعیین‌شده برسد، معامله به طور خودکار بسته و سود هدف ثبت می‌شود. بنابراین به بستن دستی معامله نیاز نیست.

سفارش حد ضرر (Stop-Loss Order)

سفارش حد ضرر (S/L) دستوری است که معامله‌گر برای بستن خودکار معامله در یک قیمت مشخص و محدود کردن میزان زیان تعیین می‌کند. در این سفارش، معامله‌گر سطح قیمتی مشخصی را تعیین می‌کند تا در صورت رسیدن قیمت بازار به آن، معامله به صورت خودکار بسته شود. به این ترتیب، سفارش حد ضرر به معامله‌گر کمک می‌کند از افزایش زیان احتمالی جلوگیری و ریسک معامله را مدیریت کند.

سفارش بازار (Market Order)

در سفارش بازار تریدر برای خرید یا فروش فوری دارایی با بهترین قیمت موجود در بازار ثبت می‌کند. در واقع او قیمت مشخصی برای اجرای معامله تعیین نمی‌کند و سفارش در کوتاه‌ترین زمان ممکن با قیمت‌های موجود بازار اجرا می‌شود.

اجرای سفارش (Execution)

اجرای سفارش (Execution) در فارکس به فرآیند انجام و ثبت سفارش خرید یا فروش در بازار توسط بروکر گفته می‌شود. یعنی زمانی که سفارش شما با قیمت مشخص یا نزدیک به آن اجرا و معامله باز یا بسته می‌شود. سرعت و کیفیت اجرای سفارش روی قیمت نهایی معامله و میزان سود یا زیان تاثیر می‌گذارد.
اصطلاحات تحلیل بازار

تحلیل یکی از مهارت‌هایی است که برای گرفتن تاییدیه ورود به معامله به آن نیاز دارید. تحلیل به صورت تکنیکال و بنیادی بر روی نمودار قیمت و اخبار و داده‌های اقتصادی و سیاسی انجام می‌شود. مهم‌ترین اصطلاحات این حوزه را در ادامه آورده‌ایم.
نمودار کندل استیک (Candlestick Chart)

نمودارهای شمعی یا کندل استیک میزان تغییرات قیمت را به شکل بصری برایتان نمایش می‌دهد. تریدرها از این نمودارها برای شناسایی الگوهای قیمتی و ارزیابی جهت احتمالی قیمت در کوتاه‌مدت استفاده می‌کنند.
تحلیل تکنیکال (Technical Analysis)

معامله‌گران در تحلیل تکنیکال به بررسی روندها و الگوهای قیمتی می‌پردازند که طی آن بتوانند نقاط ورود و خروج از معامله را پیدا کنند یا تاییدیه معامله بگیرند.
تحلیل فاندامنتال (Fundamental Analysis)

تریدرها در این تحلیل به بررسی عوامل اقتصادی، اجتماعی و سیاسی می پردازند که روی قیمت فیات ارزها تاثیر مستقیم دارند. برای مثال اخبار تنش در خاورمیانه می‌تواند روی قیمت دلار تاثیر داشته باشد و بررسی آن یک تحلیل فاندامنتال است.
نمودار میله‌ای (Bar Chart)

نموداری است که قیمت بازشدن، بالاترین، پایین‌ترین و بسته‌شدن قیمت را در یک بازه زمانی نشان می‌دهد. این نمودار برای مقایسه مقدار یا اندازه چند فیات ارز کاربرد دارد.
صعودی / نزولی (Bullish / Bearish)

این دو مفهوم دیدگاه و احساسات سرمایه‌گذاران نسبت به وضعیت بازار و روندهای اقتصادی را نشان می‌دهند. اصطلاح Bullish یا صعودی، زمانی کاربرد دارد که چشم‌انداز بازار مثبت باشد و قیمت‌ها در مسیر افزایش قرار بگیرند. در مقابل، Bearish یا نزولی نشان‌دهنده دیدگاه منفی نسبت به بازار است و با کاهش رشد یا افت قیمت‌ها همراه می‌شود.
مقاومت (Resistance) و حمایت (Support)

وقتی بخواهید بازار فارکس را تحلیل کنید با اصطلاح مقاومت و حمایت مواجه می‌شوید. مقاومت یک سطح قیمتی مهم است که یک دارایی در گذشته برای عبور از آن، با مشکل مواجه شده است. این سطح مانند یک مانع عمل می‌کند و باعث می‌شود فروشندگان به فروش دارایی تمایل بیشتری داشته باشند و در نتیجه فشار نزولی روی قیمت بالا می‌رود.

در مقابل مقاومت، حمایت قرار می‌گیرد و ناحیه‌ای است که در آن تقاضا افزایش پیدا می‌کند و می‌تواند احتمال توقف یا کاهش سرعت افت قیمت، را افزایش دهد. وقتی قیمت به ناحیه حمایت نزدیک می‌شود، ممکن است خریداران بیشتری وارد بازار شوند و قیمت دوباره افزایش یابد.

اصطلاحات مرتبط با تحلیل بازار فارکس

رایج‌ترین اشتباهات تازه‌کارها در فارکس

کسانی که برای اولین بار وارد فارکس می‌شود، ممکن است اشتباهاتی کنند و سرمایه خود را از دست بدهند. اشتباهاتی که بیشتر آنها مرتکب می‌شوند، عبارتند از:

استفاده بیش از حد از اهرم: با کمک لوریج یا اهرم می‌توانید با سرمایه کم، موقعیت معاملاتی بزرگ باز کنید. اما این روش به اندازه سودی که دارد، ضرر هم می‌رساند. معامله‌گران تازه‌وارد در همان ابتدا ممکن است اهرم‌های بسیار بالایی استفاده کنند که باعث زیان بیشتر می‌شود.
معامله کردن بدون استراتژی: در بازار فارکس تریدرهای حرفه‌ای فعالیت دارند که باید با آنها بجنگید. پس با باز کردن متاتریدر، نگاه کردن به چند نمودار و خریدن یک جفت‌ارز نمی‌توانید با آنها رقابت کنید. در این مواقع داشتن استراتژی ضرورت دارد.
نادیده گرفتن مدیریت ریسک: بسیاری از تریدرهای مبتدی بخش زیادی از زمان خود را صرف پیدا کردن نقطه ورود می‌کنند و زمان بسیار کمی را به مدیریت ریسک اختصاص می‌دهند. در حالی که باید دقیقاً برعکس عمل کنند.
معاملات انتقامی: تریدرهای مبتدی اغلب قادر نیستند احساسات خود را کنترل کنند و کافی است یک ضرر کنند تا دوباره به فکر یک معامله با حجم بیشتر بیفتند. اما چون این معامله جدید بر اساس تحلیل منطقی انجام نشده و بیشتر تحت تأثیر احساسات بوده است، اغلب به شکست منجر می‌شود.
جابه‌جا کردن حد ضرر: فرض کنید حد ضرر خود را روی قیمت 1.0815 قرار داده‌اید. قیمت تا 1.0810 کاهش پیدا می‌کند و 5 پیپ با حد ضرر فاصله دارد. همان موقع دچار ترس می‌شوید و حد ضرر را به 1.0790 منتقل می‌کنید و بعد آن را به 1.0770 تغییر می‌دهید. یعنی نه تنها اشتباه خود را نپذیرفته‌اید، بلکه یک ضرر کنترل‌شده و از پیش تعیین‌شده را به یک ضرر بالقوه بزرگ و کنترل‌نشده تبدیل می‌کنید.

جمع‌بندی

آشنایی با مهم‌ترین اصطلاحات بازار فارکس مانند جفت ارز، پیپ، لات، اسپرد، مارجین، اهرم، پوزیشن، سفارش‌ها، حمایت و مقاومت و همچنین تحلیل تکنیکال و فاندامنتال، اولین قدم برای ورود آگاهانه به این بازار است. شناخت این مفاهیم به شما کمک می‌کند مطالب آموزشی و تحلیل‌های بازار را بهتر درک کنید و تصمیم‌های منطقی‌تری بگیرید. در کنار یادگیری اصطلاحات، توجه به مدیریت ریسک، داشتن استراتژی معاملاتی و کنترل احساسات اهمیت زیادی دارد. زیرا استفاده بیش از حد از اهرم، معامله بدون برنامه، معاملات انتقامی و جابه‌جایی حد ضرر می‌تواند سرمایه معامله‌گر را در معرض زیان‌های سنگین قرار دهد.