مالیات بر حقوق یکی از انواع مالیاتی است که شما به عنوان حقوق بگیر شرکت، کسب‌و‌کار یا هرجایی باید آن را پرداخت کنید. این هزینه توسط کارفرما از حقوق شما کسر و به سازمان امور مالیاتی به صورت ماهانه پرداخت می‌گردد. در ادامه این مطلب با ما همراه باشید تا با جدول محاسبه این مالیات و ضرایبی که به صورت پله‌ای در نظر گرفته‌ شده‌اند، آشنا شویم.

نحوه محاسبه مالیات حقوق

چه اشخاصی ملزم به پرداخت مالیات هستند

• همه اشخاص حقیقی یا حقوقی که اموال یا املاکی دارند. این اشخاص مطابق با باب دوم و مقررات آن شامل می‌شوند.
• اشخاص حقیقی یا حقوقی که درآمدهایی را در ایران و خارج از آن بدست می‌آورند.
• اشخاص حقیقی و حقوقی غیر ایرانی که درآمدهایی را حتی با واگذاری امتیاز یا سایر کمک‌های فنی و غیره در ایران به دست می‌آورند.

از آنجایی که موضوع این مقاله راجع به مالیات بر حقوق است، باید بدانید که کلیه حقوق بگیران در شرکت‌های دولتی و خصوصی، کارگاه‌ها و سایر مشاغل نیز جزو مودیان مالیاتی شناخته می‌شوند. اگر شما به عنوان صاحب یک کسب‌و‌کار هستید نیز در این گروه قرار گرفته و باید در زمان مقرر شده، نسبت به اخذ مالیات اقدام کنید.

افرادی که حقوق خود را از فرد دیگری دریافت می‌کنند، مالیات حقوق را هر ماه از درآمد خود و توسط کارفرما پرداخت می‌کنند. کسانی که به عنوان صاحب شغل شناخته می‌شوند، مالیات عملکرد کل سال خود را هر سال در خرداد ماه پرداخت می‌نمایند.

چه افراد و مشاغلی معاف از مالیات هستند

برای بررسی مشاغلی که از پرداخت مالیات معاف هستند، می‌بایست علاوه بر بخشنامه‌های مالیاتی، به باب چهارم قانون مالیات‌های مستقیم اشاره نمود:

• فعالیت‌های تولیدی و معدنی برای اشخاص غیر دولتی و حقوقی (ماده ۱۳۲).
• درآمدهای خدمات بیمارستانی، مراکز اقامتی گردشگری، هتل‌ها به شرط اینکه پروانه بهره برداری را اخذ کرده باشند. این معافیت با ضریب صفر و به مدت محدود است. (ماده ۱۳۲).
• درآمدهای ناشی از صندوق حمایت از توسعه بخش کشاورزی، صیادان، دانش آموزان، اتحادیه‌های آنها. (ماده ۱۳۳).
• درآمد حاصل از مدارس غیر انتفاعی، راهنمایی، ابتدایی، متوسطه، آموزشگاه‌های فنی حرفه‌ای و غیره. (ماده ۱۳۴).

شما کاربران می‌توانید با  مشاهده قوانین تا ماده ۱۴۶، مشاغلی که معافیت مالیاتی دارند را مشاهده کنید.

لازم به ذکر است که مالیات بر حقوق و عملکرد نیز دارای معافیت است که به شرح زیر می‌باشد:

• ماده ۸۴: معافیت مالیات بر حقوق براساس این ماده تعریف شده و مقدار آن در سال ۱۴۰۳ به مبلغ ۱۴۴ میلیون تومان در سال می‌باشد.
• ماده ۱۰۱: معافیت مالیات عملکرد مشاغل در این ماده تعریف شده و مقدار آن در سال ۱۴۰۳، حداکثر ۱۰۰ میلیون تومان و به شرط استفاده از پایانه های فروشگاهی، ۱۴۴ میلیون تومان است.

نکته: براساس ماده ۹۱، حقوق بازنشستگان و مستمری های آنها از پرداخت مالیات معاف می‌باشد.

مالیات بر حقوق چیست

مالیات بر حقوق هزینه‌ای است که دولت از درآمد کسانی که حقوق بگیر هستند، دریافت می‌کند. این نوع مالیات از نوع مستقیم بوده و شامل همه کسانی می‌شود که مبلغی را ماهانه دریافت می‌کنند. این هزینه هرساله طبق قانون بودجه تعیین شده و مقدار آن تغییر می‌کند. مالیات بر حقوق به صورت پله‌ای اخذ می‌گردد و افراد برمبنای سقف درآمدی که هر ماه دارند، می‌بایست مقداری از آن را محاسبه و پرداخت نمایند.

توجه کنید که مالیات بر حقوق یک نوع مالیات تکلیفی است. بدین معنا که فرد دیگر یعنی کسی که حقوق را می‌دهد، باید وجه آن را محاسبه و از جانب حقوق بگیر، پرداخت نماید.

نکته: بسیاری از افراد مالیات بر حقوق را با مالیات عملکرد اشتباه می‌گیرند. توجه کنید که مالیات عملکرد مربوط به مشاغل و نیز شرکت‌ها است و از نظر زمان بندی پرداخت نیز به صورت یکجا و متفاوت از مالیات بر حقوق می‌باشد. همچنین این مالیات مستقیما توسط صاحب کسب‌‌وکار باید پرداخت گردد.

نرخ مالیات حقوق ۱۴۰۳ چقدر است

به طور کلی، نرخ مالیات بر حقوق بنابر بودجه سال ۱۴۰۳ تعیین می‌شود. شما کاربران می‌توانید با مشاهده تبصره ۱۵، بند ث و ماده ۱ این قانون، معافیت حقوق در سال ۱۴۰۳ به مبلغ ۱۴۴ میلیون تومان (سالانه) را مشاهده کنید. همچنین نرخ‌های مالیات حقوق در این سال نیز درج شده‌اند که عبارتند از:

• ۱۰%.
• ۱۵%.
• ۲۰%.
• ۳۰%.

جدول مالیات حقوق سال ۱۴۰۳

جدول مالیات بر حقوق در سال ۱۴۰۳ به صورت پله‌ای به شرح زیر می‌باشد:

جدول مالیات بر حقوق به صورت سالانه

جدول مالیات بر حقوق به صورت ماهانه

با توجه به معافیت مالیاتی ماهانه که برای همه افراد در  نظر گرفته می‌شود، نرخ مالیات برای بسیاری از افراد صفر و یا کمتر است.

سقف معافیت‌های مالیاتی حقوق و دستمزد سال ۱۴۰۳

در قسمت قبل به معافیت‌های مالیاتی حقوق و دستمزد اشاره کردیم. با این حال با توجه به تبصره ۱۵ و بند ث، معافیت مالیاتی حقوق در سال فعلی را می‌توان ۱۴۴ میلیون تومان اعلام کرد. برخی دیگر از معافیت‌هایی که در قانون بودجه، تبصره ۶ و بند ح درج شده است، به شرح زیر می‌باشند:

• معافیت مالیات درآمدی سالانه مستغلات برای اشخاص فاقد درآمد، ۷۵ میلیون تومان است.
• میزان معافیت درآمدی مشمول برای صاحبین مشاغل در حالت عادی، ۱۰۰ میلیون تومان و در صورتی که از پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مودیان که امکان درج مشخصات و هویت خریدار را داشته باشد استفاده کنند، ۱۴۴ میلیون تومان می‌باشد.

با توجه به تبصره ۶ بند س مجموع معافیت‌ها، نرخ صفر و مشوقهای مالیاتی دارای یک ماکزیمم است. برای اشخاص حقوقی تا مبلغ ۵۰۰ میلیارد تومان و برای اشخاص حقیقی تا ۵۰ میلیارد تومان می‌باشد.

اشخاص مشمول پرداخت مالیات حقوق

یکی از سوالات مهمی که بسیاری از افراد می‌پرسند، مشمولین مالیات حقوق است که در این خصوص می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• افرادی که در شرکت‌ها فعالیت کرده و درآمدزایی می‌کنند.
• افرادی که به عنوان حقوق بگیر یک کسب‌و‌کار فعالیت و کسب درآمد می‌کنند.

با توجه به این دو دسته می‌توان کارمندان و کارگران کسب‌و‌کارها را به عنوان اشخاصی که مشمول پرداخت مالیات هستند، در نظر گرفت؛ با توجه به میزان درآمد کارمند، کارفرما می‌بایست با کسر امتیازات، حق بیمه و موارد معاف از مالیات، اقدام به پرداخت این هزینه نمایند.

موارد مشمول مالیات حقوق

برای بسیاری از کارفرمایان این سوال مطرح می‌شود که مواردی که مشمول مالیات بر حقوق هستند، شامل کدام‌ها می‌باشند؟ در این خصوص می‌توان گفت:

• در صورتی که درآمد یا مجموع دریافتی ماهیانه فرد حقوق بگیر بیش از ۱۲ میلیون تومان باشد، با رد شدن از مقدار معافیت بر حقوق، می‌بایست مالیات آن اخذ گردد.

نکته: با توجه به جمله قبل باید بدانید که تمامی پرداختی‌ها چه به صورت نقدی یا غیر نقدی باید در فیش حقوق ثبت شده و در نظر گرفته شوند.

همچنین بد نیست کارفرمایان در مورد معافیت‌های مالیات حقوق نیز آگاهی لازم را داشته باشند. منظور از این معافیت‌ها، هزینه‌هایی هستند که اگر در حقوق شما منظور شوند، مالیات بر آنها اعمال نمی‌گردد. در این خصوص می‌توان گفت:

• مبالغی که برای فوق العاده سفر داده می‌شود.
• هزینه‌ها و مبالغی که مرتبط با ماموریت‌ها داده می‌شوند.
• پاداش‌ها و عیدی‌هایی که در مجموع به اندازه یک دوازدهم معافیت سالانه در کل سال می‌شوند.
• حقوق‌ها و پرداختی‌هایی که به نیروهای مسلح داده می‌شود.
• حقوق ایام مرخصی.
• مزایای نقدی با شرط اینکه برابر با دو دوازدهم معافیت سالانه باشد.
• خسارت‌های ناشی از اخراج از کار و حقوق بازنشستگی و مستمری.
• هزینه‌های درمانی و حق بیمه.
• مستمری‌هایی که به وارثان داده می‌شوند.

جریمه عدم پرداخت مالیات حقوق ۱۴۰۳ چقدر است

سازمان امور مالیاتی، جریمه‌هایی را برای تنبیه کسانی که اقدام به عدم پرداخت مالیات بر حقوق یا غیره کنند، در نظر گرفته است. در خصوص این جریمه‌ها برای مالیات بر حقوق در سال ۱۴۰۳ باید به ۲ مورد زیر اشاره کرد:

• ۲% از حقوق پرداختی باید به عنوان جریمه پرداخت شود.
• همچنین به علت عدم ارسال این مالیات برای چند ماه، هر ماه به مقدار ۲.۵% از میزان مالیات جریمه در نظر گرفته شده است. این جریمه قابل بخشودگی نبوده و جدای از مورد اول است.

توجه کنید که کارفرما باید هر  ماه مالیات بر حقوق را به سازمان امور مالیاتی پرداخت کند.

سوالات مهم در خصوص مالیات بر حقوق

مثال برای نحوه محاسبه مالیات حقوق ۱۴۰۳  

برای آنکه به صورت کامل با نحوه محاسبه مالیات بر حقوق در سال ۱۴۰۳ آشنا شوید، یک مثال می‌زنیم. فرض کنید یک کارمند ارشد، ماهیانه مبلغ ۲۹ میلیون تومان دریافت می‌کند. این مبلغ خالص دریافتی است که با کسر معافیت‌ها و حق بیمه دریافت می‌نماید. حال اگر بخواهیم مالیات بر حقوق ایشان را در سال ۱۴۰۳ محاسبه کنیم، به جدولی که در قسمت قبل بیان شد رجوع خواهیم کرد و داریم:

• در پله اول تا ۱۲ میلیون تومان، مقدار مالیات او صفر است.
• در پله دوم تا مبلغ ۱۶.۵ میلیون تومان، مالیات بر حقوق او ۴۵۰ هزار تومان است.
• در پله سوم تا مبلغ ۲۷ میلیون تومان، مالیات بر حقوق او ۱.۵۷۵ میلیون تومان است.
• در پله چهارم تا مبلغ ۲۹ میلیون تومان، مالیات بر حقوق او ۴۰۰ هزار تومان است.

مجموع مالیات بر حقوق این فرد در ماه، مبلغ ۲.۴۲۵ میلیون تومان است. برای درک بهتر، در محاسبه عملی برای مثال در پله سوم، نحوه محاسبه را بیان می‌کنیم.

۲۷-۱۶.۵ = ۱۰.۵ * ۱۵% = ۱.۵۷۵ میلیون تومان.

مالیات حقوق کارگران چقدر است

• مالیات حقوق کارگران همان مالیات بر حقوقی است که از کارمندان گرفته می‌شود. بدین معنا که هرماه تا مبلغ ۱۲ میلیون تومان دارای معافیت معیشتی بوده و بعد از آن به صورت پله‌ای از ایشان مالیات اخذ می‌گردد. تنها تفاوت، مقدار مالیات است که کاملا وابسته به درآمد این افراد می‌باشد.

محاسبه مالیات بر حقوق کارگران چگونه است

• شما می‌توانید از جدول و مثالی که برای مالیات بر حقوق در این مقاله ذکر کردیم، به عنوان رفرنسی برای محاسبه مالیات بر حقوق کارگران نیز استفاده کنید. چراکه تفاوت در اخذ مالیات و نرخ‌ها بین ایشان نیست.

مالیات حقوق بازنشستگان چقدر است

• مالیات بر حقوق بازنشستگان همانند مالیات بر حقوق به صورت پله‌ای و با همان ضرایب اخذ می‌شود.

نحوه محاسبه مالیات حقوق بازنشستگان

• همانند مثال و جدولی که برای محاسبه مالیات بر حقوق بیان کردیم، شما می‌توانید نحوه محاسبه مالیات بر حقوق بازنشستگان را نیز مطابق با آن محاسبه کنید.

آیا اضافه پرداختی مودی بابت مالیات بر حقوق قابل استرداد است

• بله. سازمان امور مالیاتی موظف است تا نسبت به استرداد اضافه پرداخت مالیات بر درآمد حقوق اقدام نماید. شرایطی برای انجام این استرداد در نظر گرفته شده است که می‌توانید در بخشنامه ۲۰۰/۱۴۰۲/۱۷ مورخ ۱۴۰۲/۰۹/۱۵ مطالعه کنید.

پاداش‌های طول سال به کارمند، مشمول معافیت مالیات عیدی می‌شود

• همانطور که در بخش معافیت‌های مالیات بر حقوق نیز اشاره کردیم، اگر پاداش‌ها یا عیدی سالانه معادل با یک دوازدهم میزان معافیت مالیات بر حقوق (۱۲ میلیون تومان در ماه) باشد، مشمول معافیت است. مابقی مازاد این مبلغ به صورت پله‌ای مشمول مالیات خواهد شد. این قانون با توجه به بنده ۱۰ ماده ۹۱ قانون مالیات مستقیم بیان شده است.

در محاسبه مالیات بر حقوق چه مواردی لحاظ می‌شود

• حقوق اصلی.
• اضافه کاری.
• مزایا و پاداش‌ها.
• حق تولید
• کمیسیون‌ها.
• ایاب و ذهاب.
• کسری انبار.
• حق نمایندگی.
• حق بیمه.
• تغذیه.
• حق فنی.
• حق اولاد.
• حق تاهل.
• و غیره.

در فیش حقوقی چه مواردی معاف از مالیات حقوق هستند

• بازخرید ایام مرخصی.
• حق شیر.
• پاداش افزایش تولید.
• خسارت اخراج و مزایا پایان کار.
• هزینه سفر و فوق العاده کاری.
• مبلغ حاصل از بیمه که برای جبران خسارت‌های جانی و غیره صرف می‌شود.
• عیدی یا پاداش آخر سال با محدودیت ذکر شده.
• حقوق بازنشستگی و مستمری.
• فوق العاده.
• نوبت کاری.
• اضافه کار.
• حق خوار و بار.
• حق امضاء، باجه، سرپرستی، مدیریت و غیره.
• برودت.
• جیره نقدی.
• پول اتوبوس.
• کسری انبار.

نحوه محاسبه بیمه و مالیات کارمندان و کارکنان به چه صورت است

• مقدار حق بیمه برابر با ضرب حقوق کارمند در ضریب ۳۰% است. حال از این مقدار باید ۲۳ درصد آن را کارفرما پرداخت کرده و ۷ درصد توسط کارگر یا کارمند از حقوق وی کسر گردد.

چه مواردی مشمول معافیت حق بیمه می‌شوند

• از جمله این موارد می‌توان به بازخرید ایام مرخصی، کمک عائله مندی، هزینه سفر و فوق العاده ماموریت، عیدی و نیز سنوات پایان خدمت اشاره کرد.

جمع بندی

در این مقاله به صورت اجمالی با مالیات بر حقوق آشنا شدیم و شما را با نحوه محاسبه و جداول آن آشنا ساختیم. این نوع مالیات یکی از اصلی‌ترین منابع درآمد دولت است که در سال ۱۴۰۳، اهتمام ویژه‌ای برای اخذ آن در کنار تشخیص مودیان فراری توسط دولت صورت گرفته است.

جهت کسب اطلاعات بیشتر می توانید با شماره های : 02144144838 ارتباط برقرار نمایید و از مشاوره کارشناسان حرفه‌ای و با تجربه ما بهره‎‌مند شوید.