درآمد نیوز – امارها نشان می دهد مصرف گوشت قرمز کم شده اما قیمت ان بالا رفته است دلیل افزایش قیمت با وجود کاهش مصرف چی است شبکه توضیع ایراد دارد یا تولید ان کم شده است یا اینکه کار از جای دیگه میلنگه مدیر عامل مزرعه خوراک سالم در ایران فود این هفته به این سوالات پاسخ میدهد.

ضیایی جم از امارها وعداد ارقام در مورد وضعیت تولید گوشت در کشور گفت اگر نگاهیی گذرا به امار داشته باشیم می بینیم که مصرف گوشت قرمز کم شده است ولی قیمت ان بالا رفته در این حال اخرین امار از تورم نقطه ای نشان می دهد که در پایان تیر ماه تورم نقطه ای بخش گوشت قرمز به هشتاد درصد رسیده دلیل افزایش قیمت با وجود کاهش مصرف چی است ایا شبکه توضیع ایراد دارد یا تولید ان کم شده یا اینکه کار از جای دیگر می لنگد

بدیهی ترین موضوع در اقتصاد بحث عرضه و تقاضا است طبیعتا وقتی عرضه کم بشود قیمت افزایش پیدا می کند ما سال گذشته شاهد این بودیم که بسیاری از دام های مولد و نسل دامی ایران کشتار شد و همین عمر موجب شد امسال با کمبود دام تاحدی مواجه باشیم و همین امر هم‌موحب شده که قیمت ها افزایش پیدا بکند البته مسائل دیگر به این افزایش قیمت دامن می زند مسایلی مثل توزیع نحوه مدیریت دولت در مواقع مختلف یک برهه ای را شما نگاه کنید توزیع مناسب می تواند باعث شود تا قیمت کاهش پیدا کند

*یعنی یک زنجیره ای از اعوامل را دخیل می دونید که این اتفاقدر بازار گوشت می افتد

معمولا دولت ها در مواجه با افزایش قیمت صادرات را ممنوع می کنند و روی می اورند به واردات اما این سیاست تسکینی است اگر بخواهیم دنبال یک راهکار واقعی باشیم باید از کجا شروع بکنیم  اول سراغ اصلاح زنجیره ای توزیع نهاد ها اصلاح سیاست های قیمتی فکر می کنید این نقطه اغاز درمان باید از کجا باشد

بزرگترین مشکل ما در صنعت دام داری و کشاورزی نبود نقشه راه مشخص یعنی دولت های ما اصلا پلن مشخص و برنامه ی ثابتی ندارد تمام تصمیمات تصمیمات گذراست تصمیمات اختضاعی است در یک برهه ای مجوز صادرات می دهند قیکت میرود بالا و در همان برهه مجوز واردات هم داده می شود برای اینکه بازار کنترل شود این عدم وجود یک ثبات در تصمیم گیر ها عدم وجود یک نقشه راه مشخص موجب شده که ما چندین سال قبل صادر کننده مرغ بودیم‌امسال وارد کننده گوشت قرمز خودکفا بوده ایم امروز وارد کننده ایم در گوشت سنگین واردات داشتیم همیشه امروز نیازش خیلی بیشتر شده سالیان بود که ما در صنعت لبنیات خودکفا بودیم امروز بحث شیر دارد به سمتی می رود که نیاز به واردات پیدا کنیم همه برمی گردد به اینکه ما در این صنعت پلن مشخصی نداریم

* این نداشتن پلن مشخص و این تصمیم گیرهای دفعی که شکا دارید مثال میزنید فکر می کنید ریسه اصلیش کجاست و از چه جیزی نشأت میگیرد؟

باید یک برنامه راهبردی صنعت کشاورزی و دامداری داشته باشیم و این برنامه راهبردی را نداریم  “درهیچ دوره ای نبود یا در دوره اخیر نبود.

ما وارد کننده نهاده هستیم هرچند نهاده با ارز دولتی ساپورت میشود اما به هر حال تاثیر گذار است البته خب در این چند ماه نوسان ارز چندان زیاد نبوده ولی به هر حال افزایش ارزی که چهارو دویستی برای نهاده اختصاص داده می شد و همین الان به بیست و هشت وپونصد رسیده خود این یک خیلی شک زیادی را به قیمت ها وارد کرد و اکثر نهاده ها که مواد اولیه دام داری ها و مرغ داری ها هستند با یک افزایش قیمت هفت تا ده برابری مواجه شدند

خب شما داشتید یک سری چالش هایی که در این بخش با ان مواجه شدین را مثال میزنید اما من میخواهم ان طرف یک‌مثالی برای شما بیارم که دولتی ها به عنوان یکی از چالش های اساسی در مورد بخش گوشت درمورد صحبت می کنند ان صادرات غیر رسمی است حالا باتوجه به این که تولید کننده بازدهی خودش را در نظر می گیرد برای این موضوع چه تدبیر اقتصادی میشود کردحالا باتوجه به اینکه‌مصوبات اداری هم در این بین خیلی راهگشا نبوده از نظر شما میشود راهکار عملیاتی برای این بخش داشت

از نظر من در کل بخواهم بگویم دخالت و بازرسی های دولتی هیچوقت راهگشا نبوده نه در قیمت گذاری دولتی هیچوقت موافق خوهاد بود و میتواند باشد نه در متوقف کردن واردات و صادرات اینها بخشنامه هایی که انجام می شود فقط هزینه کارها بالاتر می رود  ما باید شرایطی را به نحوی به وجود بیا‌ریم که بازار خودش بتواند خودش را کنترل کند دولت باید نقشش حمایت از تولید باشد الان دولت در تمام شون دخالت می کند یعنی در واردات در صادرات و قمیت گذاری دخالت میکند درهمه این دخالت ها مونجلب به چی شده الان نه حال تولید کننده خوب است نه حال مردم خوب است که به عنوان مصرف کننده هستند نه وضعیت بازار مناسب است پس نشان دهنده این است ک کاریاز نیس یعنی همه کار هایی که تا امروز انجام شده همه این دخالت ها مونجلب این نشده ک اتفاق خوبی بیوفتد که ما تا می اسرار داریم که با همین مدل و با همین سبک همه شون اقتصاد کشور را اداره بکنیم این برمیگرده به دولت مردهای ما اما چیزی که دارد اتفاق می اقتد این است کهشما صادرات را ممنون میکنید مرزهارا نمیشود کنترل کرد اگر قیمت خارج از ایران قیمت مناسبی باشد دام دار می رود به این سکت که سود بهتری در بیاورد و بعد توجه کنیم که ما خیلی از مواقع اومدیم سود دادیم به دام دار مغولستان و دامدار گرجستان و روس و مرغدار ترکیه و از دامدار خودمان حمایت نکردیم این واقعیتی است که و به ان هم کفتیم مشکل خودت است امروز اگر که بخواهیم بهای واقعی تمام شده دام را در ایران حساب کنیم یه چیزی هل و هوش صد و شصت صد و هفتاد تمام شده یک دام سبک است

به دلیل اینکه با کمبوده نهاده مواجه ایم با خشکسالی مواجه ایم قیمت دام ما به اندازه کشوری که مراتز و اب فراوان دارد تمام نمیشود اگر سیاست این باشد که ما اصلا نیاز به دام داری نداریم که امنیت غذایی کشور در خطر است اگر نیاز داریم خب باید ازش حمایت بکنیم ما خیلی وقت ها این فشار کاهش قیمت را به دوش تولیدکننده گذاشتیم در صورتی که ما درست است که قیمت تمام شده بالا رفته یه بخشیش به خاطر عرضس اما اگر مثلا دویست و پنجا دویست چهل هزار تومان هم برسد باز هم ارزان نیست باز هم گران است بخشی از این گران بودن میرسه به اینکه درامد مردم پایین است قدرت خرید مردم پایین است در کشور همسایه ما کف حقوق کارگری به تقریبا پونصد دلار است مقایسه بکنید با کشور خودمون مال ما نصف این است و این قدرت خرید که پایین است درسته که امروز گوشت و مرغ یک مقداری گران شده از سطح جهانی گران تر شده اما اگر به سطح جهانی هم برسد خیلی اتفاق خاصی نمی افتاد این بهران کمبود مصرف گوشت تقریبا از ده ساله شروع شده و هروز هم دارد بدتر می شود اگر این قسمت افزایش توان مردم افزایش توان خرید مردم اصلاح نشود با فشار اوردن به تولید کننده ها ونرخ گذاری دستوری اتفاقی نمی افتد

از ان طرف هم در تولید به بن بست می خوریم

شما مقایسه کنید چقدر از دامدارها و مزرع و مشاورزها کار را تعطیل کردن از ان طرف چه انفاقی می افتد بیکاری

اتفاق بعدی چی هست ما باید ارز خیلی زیادی بدیم واردات همین محصولات خب این پیامدش پیامد مثبتی برای کشور نیست

“میخام برگردم به ابتدای صحبت شما که درواقع داشتید چالش هارا مرور میکردید یکی از چالش های اساسی شما بهش اشاره کردید کشتار دام مولد بوده که اتفاق افتاده خیلی از فعالان این صنعت معتقند که قیمت کذاری دستوری باعث برهم خوردن تعادل این بخش برای تولید دام  شده فکر می کنید مه قیمت تنضمینی این بخش از چه فرمولی تبعیت میکند و نا حدودی توضیح دادی ولی اگه بخوایم صریح تر توضیح بدید فک میکنید این فرمول چی هستش

من که در کل با قیمت گذاری مخالف هستم یعنی هر یک روزی اگر زورم برسه حتما اینکار را متوقف میکنم چون تمام قسمت ها این قیمت گذاری دستوری فقط موجب فساد و رانت میشود و هیچ انفاقی برای مردم بوجود نمیاید تا حالا هم به وجود نیامده

یعنی نفع متقاضی و مصرف کننده نمیبرد همیشه هم یک چالشی بین تولید کننده و دولت چون عرضه کننده تولید کننده نیست عرضه کننده واسطه ها بازار اند واسطه های بازار همیشه از این نخرگذاری بیشترین بهره را می برند چون تولید کننده نهادی است که می شود کنترلش کرد اولین قسمتی که میشود کنترلش کرد ولی بعد از ان که تولید کننده محصولش را فروخت دیگر میاید در بازار و بازار نرخ می گذارد و این تیکه اصلا در اختیار تولید کننده نیست در خصوص اینکه نرخ تضمینی چقد باشه ببنید ما چندین ساله در یک قلم ساده مثل گندم همیشه دعواست مثلا دوازده هزارتومان سیزده هزارتومان سر ته این داستان را حساب بکنید میشود بودجه یک روزه یک‌ کشور ولی از ان طرف چه انفاقی می افتد اینکه کشاورزی ک میاد گندم می کارد امیدوار می شود که این کار را ادامه میدهد بنظرم شما هرچایی ک بیاید حمایت بکنید هیچ کار عبسی نکردی اگر دام را با قیمت مناسبی بخری گندم را با قیمت مناسبی بخری دانه روغن را با قیمت مناسب بخری این کشاورز این‌پول را نمیده کار لاکچری بکند باز هم میرود کشاورزی میکند این یک‌کمک به این صنعت است باعث میشود هم روستا هم رونق بگیرد هم صنعت دامداری و کشاورزی به عنوان یک صنعت مادر رونق بگیره اینها همه حرکات خوبی است دولت هرچقد بیاید در این بخش سیاست های حمایتی در پیش بگیرد این سیاست کمکی به این صنعت و کمک به کل مردم ایران است ما امروز یک بخشی از سیاست حمایتی نیاز واجب هست در کشور بحث اب ما با بحران آب مواجه هستیم و خشکسالی در تمام عرصه ها مخصوصا در عرصه مشاورزی و دامداری خودش را نشان می دهد جدی و توجه و یک حرکت خیلی جهادی نیاز داره که این بخث اب برای سالهای اینده ما از االان برایش برنامه ریزی بکنیم که بتوانیم کشاورزی را حفظ بکنیم وگرنه با همین مدل چیزی نمیماند میشویم فقط یک کشور وارد کننده محض  با قیمت های بالا در صورتی ک کشوری هستیم که پتانسیل ان را داریم یک روزی میگفتیم دشت خوزستان دشت پارس اباد مغان دشت قزوین اینها خودشان میتوانند  برای یک‌کشور تامین نهاده و دام داشته باشند ولی امروز میبینید که هیچکدام با مدیریت خوبی مواجه نیستند و متاسفانه مدیریت دولتی هیچوقت در هیچ بخشی تولیده کننده خوبی نبوده نه در خودرو سازی و نه در کشاورزی تولید کننده خوبی بوده و اصولا دولت نمیتواند شرکت دار خوبی باشد و تا موقعی که اسرر دارد کار شرکت داری بکند همین بحران ها هست و فقط مدیریت هزینه میکند در شرکت های دولتی چیزی به اسم بهره بری ندیدیم

شما در لابه لای صحبتتان بخشی اشاره کردید به افزایش قیمت خوراکی دام بعد از افزایش نوسانات ارزی که انفاق افتاد من میخواهم برایمان بیشتر توضیح بدید ک چه اثری به صورت مستقیم روی بازار گوشت قرمز داشت

گوشت قرمز را به دوقسمت تقسیم بکنیم در گوشت سبک خیلی به نهاد های وارداتی وابسته نیستیم بیشتر بحث یونجه و کاه و خشکسالی ها مطرح هست این بحث مهمتری است اما درنهادهای سنگین ما به نهاده های وارداتی وابسته ایم مثلا کونجاله سویا و ذرت و جو با ورداشتن ارز چهار و‌دویستی قیمت ها تقریبا یک افزایش بین پنج تا ده برابری ما داشتیم حالا یک قیمت رسمی ما داریم که قیمت بازارگاه که اسمش وقیمت غیر رسمی داریم که معمولا وقتی کمبود کالایی هست این بازار غیر رسمی  شکل می گیرد امروز کونجاله سویا هم‌مصرف دامداری هست هم مصرف مرغ داری ها هس رسمی ان حدود هیفده هزار و هشتصد تومان قیمت هست غیر رسمی ان بیست و شیش هزار تومان رسیده است افزایش ده برابری یک موقع هایی به شوخی میگوییم یک پرس غذای گاو شده دو یا سه تا پیتزا یعنی خیلی گران در میاید و این قیمت جهانی هم این نیست بزرگترین عاملش این است که ماتا تامین اینها خیلی خوب عمل نشده و وارداتی که صورت گرفته خیلی خوب عمل نشده و امروز افزایش قیمت خیلی زیاد مواجه هستیم طبیعتا خروجی این چند مورد خودش را نشان میدهد

 اگر شما بیاید در این موضوع با واردات جبران بکنید تولید کننده ای که رفته نهاده گران خریده از بین میرود شما به وارد کننده سوبسیت میدید که گوشت ارزان تری بیارد از ان طرف تولید کننده یک‌ کالایی را مجبوره‌چند برابر قیمت بخرد که تولید کند خب نمی تواند رقابت کند و همین چرخه همین اتفاق افتاد فقط مونجلب شده همه فعالان از این صنعت بروند بیرون و در نهایت صنعت گوشت و مرغ کشاورزی ما میشود یک صنعت وارداتی و‌بازرگانی و دیگر از بخش تولیدی ما کم کم فاصله میگیریم.