سامانه «دیوان»، محصول مبتنی بر هوش مصنوعی همراه اول در حوزه خدمات قضایی، با حضور رییس مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضاییه رونمایی شد. این سامانه در چارچوب توسعه نسل سوم خدمات هوشمند قضایی و با هدف تسهیل دسترسی مردم به خدمات حقوقی و قضایی توسعه یافته است.
به گزارش درآمد نیوز به نقل از روابط عمومی همراه اول، آیین رونمایی از سامانه «دیوان» به آدرس divanai.ir به عنوان گامی دیگر از همکاری راهبردی همراه اول و قوه قضاییه، با حضور محمد کاظمی‌فرد، رییس مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضاییه و جمعی از مدیران همراه اول برگزار شد. این محصول در راستای توسعه زیست‌بوم خدمات هوشمند قضایی و بهره‌گیری از ظرفیت‌های نوآورانه شرکت‌های بخش خصوصی برای ارایه خدمات آسان‌تر و کم‌هزینه‌تر به مردم معرفی شد.
محمد کاظمی‌فرد در این مراسم با تشریح روند تحول فناوری در دستگاه قضا اظهار کرد: نقطه آغاز این حرکت به سال ۱۴۰۰ و تاکید بر گسترش فناوری‌های نوین و فراهم‌سازی دسترسی آسان و رایگان مردم به خدمات قضایی بازمی‌گردد. امروز بخشی از نتایج این رویکرد در قالب زیست‌بومی نوین از خدمات قضایی قابل مشاهده است که قرار است ارتباط مردم با دستگاه قضا را سریع‌تر، دقیق‌تر و آسان‌تر کند.
از دفاتر خدمات قضایی تا نسل سوم خدمت‌رسانی با هوش مصنوعی
او با تشریح سه نسل ارایه خدمات قضایی گفت: در نسل نخست، دفاتر خدمات الکترونیک قضایی شکل گرفتند تا مردم برای دریافت بسیاری از خدمات نیازی به مراجعه مستقیم به دادگستری‌ها نداشته باشند. در نسل دوم، ظرفیت خودکاربری برای وکلا، نمایندگان حقوقی دستگاه‌ها و مراجعان حرفه‌ای توسعه یافت و اکنون در نسل سوم، با همکاری شرکت‌های فناور و بهره‌گیری از هوش مصنوعی، ارایه خدمات به عموم مردم از طریق سکوهای بخش خصوصی دنبال می‌شود.
کاظمی‌فرد با اشاره به ارایه خدماتی همچون تنظیم و ارسال اظهارنامه و لایحه در بستر این سکوها افزود: برای نخستین‌بار دو خدمت تخصصی قضایی در اختیار بخش خصوصی قرار گرفته است تا مردم بتوانند بدون مراجعه به دفاتر خدمات الکترونیک قضایی و در هر زمان از این خدمات استفاده کنند.
خدمت شکواییه نیز در ادامه این مسیر و با استفاده از هوش مصنوعی ارایه خواهد شد. رییس مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضاییه با بیان این‌که بیش از ۵۰ شرکت برای مشارکت در این زیست‌بوم اعلام آمادگی کرده بودند، گفت: پس از ارزیابی تخصصی شرکت‌ها از نظر توانمندی هوش مصنوعی، دانش حقوقی و کیفیت هدایت کاربران، در حال حاضر ۱۰ شرکت خدمات خود را ارایه می‌کنند و ۶ شرکت دیگر به‌زودی به این مجموعه متصل خواهند شد. سامانه «دیوان» همراه اول نیز در چارچوب همین رویکرد و با تکیه بر فناوری هوش مصنوعی توسعه یافته است.
هوش مصنوعی؛ فرصتی برای هدایت کاربران به مسیر مناسب
رییس مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضاییه با تاکید بر این‌که اهمیت این تحول به استفاده از فناوری‌های جدید محدود نمی‌شود، تصریح کرد: بزرگی کار در هوش مصنوعی نیست، بلکه در تغییر در روش حکمرانی است. او یکی از ظرفیت‌های مهم دستیارهای هوشمند حقوقی را هدایت کاربران پیش از شکل‌گیری دعاوی رسمی دانست و گفت: این ابزارها می‌توانند به افراد در شناخت حقوق خود، انتخاب مسیر مناسب برای حل اختلاف و پیشگیری از طرح دعاوی غیرضروری کمک کنند.
کاظمی‌فرد در پایان با تاکید بر ضرورت تعامل با شرکت‌های فناور و دانش‌بنیان خاطرنشان کرد: توسعه زیست‌بوم خدمات هوشمند قضایی با تکیه بر ظرفیت جوانان، فناوری‌های بومی و داده‌های معتبر، زمینه تازه‌ای برای هوشمندسازی خدمات و تسهیل دسترسی مردم به عدالت فراهم می‌کند.
حضور همراه اول با سامانه «دیوان» در این زیست‌بوم، در چارچوب مشارکت شرکت‌های فناور در توسعه خدمات هوشمند قضایی و بهره‌گیری از ظرفیت هوش مصنوعی در این حوزه انجام شده است.
Tuesday, 3 November , 2026