مبادله تهاتر یا پایاپای انواع مختلفی دارد که در این قسمت به سه نوع آن اشاره می‌کنیم:

تهاتر یا مبادله پایاپای تهاتر، پایاپای یا Barter، معامله کالا با کالا است. به عبارت دیگر تهاتر ابزاری برای تبادل کالاها میان مردم است که از زمان‌های بسیار گذشته متداول بوده است.

اگرچه انجام مبادلات پایاپای (با توجه به عدم نیاز به نقدینگی) می‌تواند در بسیاری از بازارها باعث رفع رکود گردد؛ اما همواره چالش‌هایی را به همراه خواهد داشت که لازم است در نظر گرفته شود. ارزش‌گذاری برای کالا و یا خدمات ارائه‌شده، مهم‌ترین موضوعی است که در روند تهاتر ذهن افراد را به خود مشغول می‌کند.

از زمانی که پول کاغذی در مبادلات مورد استفاده قرار گرفت، چاپ پول تنها با داشتن پشتوانه‌ای از فلزات گرانبها مانند طلا ممکن بود، با این حال در زمان‌هایی از پوست خز و چوب نیز به عنوان پول استفاه شد.

از گذشته تاکنون افراد و جوامع جهت رفع نیازهای خود و دسترسی به اقلامی که امکان تولید آن را نداشتند، به دادوستد کالاها و خدمات در سطوح مختلفی می‌پردازند؛ عملی که امروزه از آن با نام «معامله» یاد می‌کنیم.

در جوامع اولیه، ابتدا پول شکل کالایی بخود گرفته است. بدین ترتیب که کالای خاصی بعنوان پول در نظر همگان بکار گرفته می شد. البته نوع کالا بستگی به عوامل مختلفی چون آب و هوا ، محل استقرار جوامع و توسعه فرهنگی و اقتصادی آنها داشته است

اولین سکه ای که در ایران رواج یافت، در زمان داریوش اول( ۵۱۶ ق.م) ضرب شد و نام آن دریک بود. هرودوت در مورد ضرب سکه دریک می گوید: «او شاهی بود که از خود یادبودی گذارد که هرگز هیچ شاهی از خود باقی نگذاشته بود» و سکه دیگری که رواج داشت «شکل» بود که همزمان با نقشی که پول فلزی در بازارهای مختلف مبادلات و معاملات پیدا کرد کار دادوستد و تجارت را توسعه بخشید و موجب گسترش حرفه صرافی شد.

در گذشته دیرین برای تداوم حیات، نیاز هر فرد با تلاش فردی (شکار)- تولید و تامین می شد، ولی با گذشت زمان، انسانها هرگز به تولید شخصی قانع نبوده و ناگزیر از راه معاوضه مستقیم کالا با کالا (تهاتر سنتی) نیازهای عادی زندگی را فراهم می کردند.